(Faal-)Angst en bang zijn bij kinderen en jongeren

Gedragstherapie aan kinderen in Amsterdam-Centrum

 

Elk kind is wel eens bang en bij ieder kind komt wel eens faalangst voor. Angst bij kinderen zorgt ervoor dat het kind zich beter kan concentreren en snel kan reageren in stressvolle situaties, bijvoorbeeld tijdens het maken van een toets. Angst kan dus heel effectief zijn. Echter, wanneer de (faal-)angst of bang zijn bij een kind langdurig aanwezig is of vaak terugkomt over korte periodes, gaat een kind hieraan last ondervinden. Er kan ook paniek ontstaan in sommige angstige en stressvolle situaties.

Een hoge mate aan angst waarvan het kind dagelijks last ondervindt komt voor bij 2-6% van de kinderen. Het ontstaan van angst bij kinderen en jongeren (pubers) gebeurt veelal geleidelijk. Vaak zeggen ouders dat het kind al op jonge leeftijd wat bangig en angstig was. Er zijn verschillende angsten bij kinderen. De meest voorkomende angsten bij kinderen en jongeren (pubers) zijn: angstig of bang zijn in sociale situaties, faalangst, prestatie-angst, angst voor het donker/honden/hoogtes/bloed/ongelukken (fobieën), tijdens angst veel zorgen maken en piekeren. Daarnaast kunnen er ook paniekaanvallen aanwezig zijn bij kinderen en jongeren (pubers).

 

Klachten bij angst, bang-zijn en fobieën bij kinderen

De meeste angstperiodes bij kinderen en jongeren (pubers) worden gekenmerkt door:

  • Buikpijn of hoofdpijn.
  • Slaapproblemen en vermoeidheid.
  • Zich onrustig voelen.
  • Trillen en hartkloppingen.
  • Vervelende gedachten over nare dingen die kunnen gebeuren.
  • Veel zorgen maken en piekeren.
  • Achteruitgang van schoolprestaties.
  • Heel alert zijn op dingen die in de omgeving gebeuren.
  • Zich niet veilig voelen.
  • Kort lontje hebben, vaak boos worden of geïrriteerd reageren.
  • Afhankelijk zijn van anderen.
  • Somberheid of depressie en soms eenzaamheid.
  • Vermijden (de angstige situatie uit de weg gaan).
  • Opstandig gedrag.
  • Vaak huilen.
  • Niet aanspreekbaar zijn tijdens angst of bang-zijn (bevriezen).
  • Té vaak om geruststelling vragen.

 

De behandeling van (faal-)angst en bang zijn bij kinderen

Bang zijn, (faal-)angst en fobieën bij kinderen en jongeren (pubers) zijn heel goed te behandelen. De meest effectieve behandelvorm aan kinderen die last hebben van angsten en bang-zijn is cognitieve gedragstherapie. Tijdens deze vorm van psychologische behandeling en gedragstherapie van angsten en bang zijn maakt kinderpsycholoog dr. Marijke van de Laar in Amsterdam-Centrum gebruik van verschillende methoden uit de cognitieve gedragstherapie. Je kind leert vervelende en nare gedachten en misinterpretaties over angstige situaties aan te pakken en fijne en helpende gedachten in te zetten. Je kind krijgt inzicht over de angstige situatie (is de situatie écht eng?): de gevoelens en gedragingen bij je kind worden niet zozeer bepaald door de angstige situatie, maar door hoe je kind de angstige situatie interpreteert. Tijdens een angst- of paniekaanval voelt het voor je kind alsof hij/zij de controle over zichzelf kan verliezen. Het is goed om te weten dat dit niet kan gebeuren.

De psychologische behandeling aan kinderen voor (faal-)angst, bang zijn en fobieën bij kinderpsycholoog Marijke in Amsterdam-Centrum is praktisch en inzichtgevend. Soms is het raadzaam om een aantal gezinsgesprekken of oudergesprekken (systeemtherapie) te hebben bij kinderpsycholoog Marijke (Marijke is tevens gezins- en systeemtherapeut), dit is geïndiceerd als de angst of bang zijn familiair voorkomt. Het hebben van angst en bang zijn is heel eng voor je kind en moet serieus genomen worden door de omgeving. Heel goed om te weten is dat de meeste kinderen en jongeren/pubers van hun angst of bang zijn afkomen door gedragstherapie. De angst hoeft dus niet blijvend te zijn!

 

Oorzaken van (faal-)angst en bang zijn

Vaak hebben kinderen, jongeren en pubers al aanleg voor het ontwikkelen van angsten, fobieën en bang zijn. In hoeverre deze verder ontwikkelen tot een behoorlijke mate aan last van angst is afhankelijk van de omgeving en hoe weerbaar het kind is. Kinderen zonder aanleg voor angst, maar die veel hebben meegemaakt in hun leven, uiten zich vaker in boosheid, en agressief en opstandig gedrag (externaliserende problematiek). Zij zijn eerder de omgeving tot last. Kinderen met angsten en/of somberheid en/of depressie zijn vooral zichzelf tot last (internaliserende problematiek).

Naast cognitieve gedragstherapie zijn er ook andere effectieve psychologische methoden om angsten te behandelen bij kinderen: EMDR, ACT, ontspanningstherapie en psychomotore therapie. EMDR bij kinderen is heel effectief als er traumatische ervaringen ten grondslag liggen aan de angst en bang-zijn (zie www.emdr.nl). Kinderpsycholoog Marijke kan je kind doorverwijzen in Amsterdam-Centrum naar de juiste kinderpsycholoog of kindertherapeut voor deze behandelvormen bij angsten, bang zijn en fobieën.